Sizi nasil bir gelecegin bekledigini düsünüyorsunuz? Bu sorunun muhatabi olan pek çok kisi, son dönemde pek de iç açici bir tabloyla karsilamadigi için umutlu yanitlar veremiyor. Kriz tüm dünyayi kasip kavururken gelecek kaygisinin yanina, çalisanlarin mevcut islerini kaybetmeleri sorunu da eklendi. M-Gen Gelecek Planlama Merkezi’nin kurucusu Ufuk Tarhan’a göre bu kadar karamsar olmaya gerek yok. Çünkü pek çok insanin önümüzdeki birkaç yil daha isini kaybetme riski çok yüksek ve bundan kaçis da yok! Bu issizlik furyasinin nedeni ise sanilanin aksine küresel kriz degil, akilli makinelerin insanlarin yerini almaya baslamasi... Peki, niye karamsar olmaya gerek yok? Çünkü gelecekte toplumsal düzen bu sartlara ayak uyduracak sekilde yeniden yapilanacak. Tarhan’a göre bu geçis dönemi biraz sancili olabilir ama sistem oturdugunda daha yasanasi bir dünya bizi bekliyor olacak.

BILGININ ESKIME HIZI 72 SAATE DÜSECEK
- Önümüzdeki yillarda is ve yasam kosullariyla il gili dikkat çekici degisimler olacak diyorsunuz. Teknolojinin bu degisime nasil bir etkisi olacak?
Artik teknoloji o kadar hizli gelisiyor ki insanlar ve makineler uzun zamandir yan yana çalisiyor. Bu makinelerin insanlarin yerini alma süreci giderek hizlanacak. 3G ile internetin hizlanmasi gibi bu gidisatin isaretleri de belirmeye basladi. Böyle olunca bilgiyi yayma kapasitesi inanilmaz artacak. Su anda bilginin eskime hizi 3 yilsa, bu yayginlastiginda 72 saate inecek. Ne üretiyorsaniz aninda o hizlilikta kopyalanacak ve derhal aynisi piyasaya çikacak. ’Çinlilere bir ürün gösterince 1 saat sonra tasarlayip 1 gün sonra da onu üretiyorlar’ derler ya, bu dogru aslinda. Böyle olunca ürün ya da hizmet kendi iç özelligiyle ya da fiyatiyla, kalitesiyle farklilasmali.

- Bu yapiliyor mu?
Evet, bir süredir ürün birakildi, algi yönetimi kavrami gelistirilmeye baslandi. Üretim modellerinde standartlasma ve teknolojinin hizli kullanimi nedeniyle fiyatlar çok asagi düstü ve düsmeye de devam edecek. Bu oldugu zaman da bizim yasamak için is ve kar modeli diye kurdugumuz marjlar da daralacak.

BEYAZ YAKALILAR YOK OLACAK
- Bu durum çalisanlari ne yönde etkileyecek?
Is yerlerinde en yüksek maliyet insan gücüdür. Marj daralinca, insanlarin yerini makineler alacak. Pek çok alanda basladi bile, mesela uçak rezervasyonu bunun en tipik örnegi. Bugün bir-iki ’tik’la biletinizi alabiliyorsunuz. Aradaki binlerce insan bir anda yok oldu... Standart, rutin ve hesaplama fonksiyonu agir olan bütün isler makineler tarafindan yapilacak. Dolayisiyla beyaz yakalilar, yani ofis islerini yapan kitleler yok olacak.

- Su an yasanan krizin bunda bir etkisi var mi?
Aslinda kapitalizmin getirdigi is modeliyle insanlar zaten insanliktan çikmisti. Simdi bu geri sayacak. Insanlarin bugünkü is ve meslek algisi degisecek.

ISSIZ KALDIM DIYE BUNALIMA GIRMEYIN
- O zaman bu insanlar hiç çalismayacaklar mi?
Birçogu çalismayacak. Issizlik de kabul edilebilir bir hayat gerçegi olacak. Ama parasiz da olmayacaklar; issizlik sigortalari, paylasma ve sivil toplum örgütlerinin payi bunda büyük olacak. Ne is bulamayanlari ’issiz’ diye elestirsinler ne de isi olanlara özensinler.

- Peki, kimler çalisacak?
Çalismaya devam edenler ultra yaratici tipler olacak. Çünkü bütün bu gelismelerin sonunda en kiymetli sey insanin yaraticiligi, tasarimi ve onu hayata geçirebilme ve en iyiyi yapabilme kapasitesi olacak. Onun disinda çogunlukla o sirketlere kontrat bazli olarak uzmanliklarini satan, veren insanlar ya da üreticiler olacak. Dünyaya yayilmis mega sirketlerin yani sira bir de onlara kontrat bazli hizmet ve ürün veren, küçük ama çok derin uzmanligi olan kisi ya da kurumlar olacak. Burada uzmanligin özellikle üzerinde duruyorum. Konunuzda o kadar uzman olmalisiniz ki o konuyla ilgili bütün network sizin elinizde bulunmali. Tabii teknolojiyi de çok iyi kullaniyor olmaniz ve çok iyi Ingilizce bilmek gerekecek. Dijital medya da çok geliseceginden teknolojik aletleri çok iyi kullanabilenler ilerleyecek. Birçok yere uzmanliginizi pazarlayabileceksiniz. 5 sene sonra bugüne geri dönüp baktiginizda ne yaptiginiza sasiracaksiniz.

EMEKLILIK DE YOK
- O kadar çabuk mu olacak bütün bu degisimler?
Evet, bu kadar çabuk. Emeklilik de olmayacak ve 50 yas üstü birçok kisi, is hayatina dönecek. Çünkü çok yogun bir tecrübe açikta kaldi. Simdi istihdam etme kapasitesi olan kurumlar, tecrübeyi ve deneyimi tekrar proje bazli, saatlik, günlük, aylik modellerle is dünyasina almaya hazirlaniyor. Onun için su an kariyer yasami içinde olan herkesin alanini netlestirmesi lazim. Artik ’ne yapacagim’ kaygisi tasimak demode, moda olan bu gelismeyi net bir sekilde görmek. Özellikle gençlerin meslek seçiminde, kariyer yasamindakilerin de kendi yetkinliklerine, ilgi alanlarina göre uzmanlik kanallari belirleyip, çok iyi Ingilizce bilip çok iyi teknoloji kullanir hale gelmeleri gerekiyor.

Gelecegin meslekleri
’Gen terapistligi, mühendislik temelli meslekler ile nano teknoloji ve genetik üzerine olan meslekler, isimleri degisse de hep var olacak. Tip alaninda genetik formüllere göre nokta vuruslu tedaviler söz konusu olacak. Diyelim ileride gözümüzü tedavi ettiriyoruz ’gözümün falanca hücresinde terapi görüyorum’ diyecegiz. Nano teknolojinin bütün nimetlerinden faydalanilacak. Doktor, ufacik bir aletle, insandan ufacik bir sivi aldiginda, o aletten her türlü vücut bilgilerini çikarabilecek. Zaten bu tür aletler artik var. Genetik ve nanonun entegrasyonunda hemen müdahale söz konusu olacak. Çok heyecanlandiran gelismeler bizi bekliyor. Diger bir gözde meslek de 5 duyuyu esas alan reklam tasarimciligi olacak. Semantik web’in gelismesiyle hislerin de aktarilabilmesi söz konusu olacak. Akilli web’ler sayesinde bir taraftan kokuyu, dokunma hissini, tadi alabilecegiz. Bir parfüm reklami yaparken menekse, yasemin kokusundan bahsetmek yerine koku bize hissettirilebilecek.’
Kaynak : Aksam