AKIL OYUNLARI : Prof. Dr. Nevzat TarhanWWW.KAHVEMOLASI.COMBazi insanlar kendi kendilerini kandirmanin ustasidirlar. Kisilikleri kayar sanki...
Kendilerine bir rol biçerler ve bu role inanirlar. Kisiliklerini kabul edilebilir ve edilemez diye ikiye ayirirlar. Kabul edilemez saydiklari parçayi yok sayarlar. Pasif - agresifler de bu özellik çok belirgindir.
Bütün insanlar biyolojik olarak cinsel ve saldirganlik dürtüleri ile donanmislardir. Hepimizin utanç verici ve uygunsuz arzulari vardir. Uygunsuz dürtülere dur demeyi ve onu denetlemeyi ögrenmek kisilik gelisiminde çok önemlidir. Pasif - agresifler saldirganlik dürtülerini yanlis kullanmaktadirlar.
Kendilerini kirgin, ihanete ugramis, yanlis anlasilmis ve suçlu hissettikleri zaman çesitli kisveler altinda saldirilar yaparlar. Yardimseverlik, iyilik severlik kisvesi altinda hedef seçtigi kisiyi öfkelendirir, çildirtabilirler. Gülerken isiran kisilerdir bunlar.
Bir toplantida patronuna söyleyemedi
gi bir sorunu veya patronunun bir kusurunu, arkadaslarina iyilik yapiyor kisvesi altinda söyleyip ego doyumu saglamaya çalisir. Ilginçtir bu eylemi yaparken bu kisiler samimidirler, bilerek yapmazlar. Çünkü kisiliklerinin bu yönünü kabul etmezler. Eger farkindalik saglanirsa kisilik gelisimi olusur.
Psikiyatri tani ölçeklerinde asagidaki özellikler Pasif - agresif kisilik tutumunu tanimlar.
1- Sürüncemede birakir, yapilmasi gereken seyi geciktirir veya zamaninda yetistirmez.
2- Yapmak istemedigi bir seyi yapmasi istendiginde kizar, surat asar veya tartismaya girer.
3- Kasten yavas çalisiyor veya kötü yapiyor gibi görünür.
4- Haksiz yere karsi çikar, siklikla itiraz eder.
5- "Unuttugunu" öne sürerek yükümlülüklerden kaçinir.
6- Eksiklik ve yetersizlik duygusunu siklikla tasir.
7- Kolayca küser.
8- Inatçi olarak bilinir.
9- Baskalarindan gelen faydali tavsiyelere içlenir, bozulur.
10- Kolayca gücenir, gönül koyar.
11- Grup faaliyetlerinde kendisine düseni yapmayarak baskalarinin çabalarini bosa çikarirlar.
12- Yetkili durumundaki kisileri anlamsiz yerde elestirirler.
13- Kendisinden üstün hissettigi kisileri küçümser, kusurlarini ararlar.
14- Vermeyi, yardim etmeyi severler.
15- Onaylama ve övgü açligi içerisindedirler.
16- Kendilerinin baskalari için çok sey yaptigini fakat baskalarin ayni iyiligi yapmadigini hep düsünürler, çogu zaman belgelerle gösterirler.
17- Karsi tarafi öfkelendirir sonrada onu suçlar "öfkeni kontrol etmen gerekir" derler.
18- Her seye öncelikle "hayir" deme egilimindedir.
19- Olmamis ve söylenmemis seyler için gerilim çikarmayi siklikla yapar.
20- Yakin çevresi yorucu ve zor kisi oldugunu söyler.
21- Yanlislarinin yanlis anlasilmaktan ibaret oldugunu sanarlar.
Yukaridaki özelliklerden 6 tanesine evet diyorsaniz degismeye çalismalisiniz. 11 özellik evet ise vay sizinle yasayanlarin haline. Mutlaka sizin gibi olmayan bir profesyonelden yardim aliniz.
NLP PASIF-AGRESIF ÖZELLIKLERI ARTIRIYOR MU?
Popüler psikolojide insan aklinin tetiklenmesi ve iç dünyasinda motivasyonu artmasi için "insanin kendini begenmesi" tesvik edildi. Insanin kendisine ham iyi duygularin bilinçsizce verilmesinin bir çok sakincalarini görmeye basladik. Pozitif düsünce bilinçli bir çerçeve içinde verilmediginde veya kisiligi hazir olmayan bir insana verildiginde mantik hatalari yapilmaya baslandi.
Daha iyi is için is yerinden ayrilan, esinden bosanan, manik bozukluk hastaligi tablosu ile psikiyatri kliniklerine basvuran olgulara siklikla rastlamaya basladik.
Insana özgüven asilayip onu tetiklemekte kullanilan yöntem "olumluyu kabul edip olumsuzu atmak". Bu teorik olarak çok mantikli ama pratikte gerçekçi degil. Çünkü insan ruhu bir biri ile çelisen ve çatisan dürtü ve düsüncelerin bir karmasasidir. Insan her zaman kendini iyi hissedemeyecegi gibi her zamanda kötü hissedemeyecektir.
Kendisini kötü hissettiren her dürtü ve olayi duygusal taciz olarak düsünüp onu reddetmek ve yok saymak yikici bir güç haline dönüsüyor. Ortaya burnu büyük, içindeki olumsuzluklari çevreye veya geçmisindeki insanlara yansitan pasif - agresifler çikiyor. Insanlari is hayatinda veya özel yasaminda iyi ve basarili yapmak için "kendini begenmis pasif - agresifler" ortaya çikarilmamalidir.
Türk Usulü Basari : 
NLP gibi popüler psikoloji ile ugrasan kisilerin bilmesi gereken sey sudur: Asil basari çeliskili içgüdü, duygu, dürtü ve düsünceler yiginini isleyip, hamur haline getirip etik ve üretken bir biçimde düzenleyip kisinin ihtiyacina sunmaktir.
Böyle becerisi olmayanlarin bu ise soyunmasi berberin ameliyat yapmasina benzer.
EGER SIMDIYE KADAR BIRKAÇ NLP KITABI OKUMUSSANIZ, NASIL KENDINIZI "PASIF-AGRESIF HALDEN KURTARABILIRSINIZ. PROF.DR. NEVZAT TARHAN BUNU DA YAZMIS!
Pasif - agresiflerle mücadele yöntemleri
1- Ilk adim tanimak
Onlarin davranislarinda mantik aramaya kalkan hayal kirikligina ugrar. Suçsuz, masum rolü oynamalarina neden olan güdüleri anlamaya çalismak gerekir. Insanlari anlayisli olan ve olmayan diye ikiye ayirarak, sizin ona karsi anlayisli olmak zorunlulugunuz varmis izlenimi uyandirirlar. Böyle durumlarda onlari bilmek beraber kendi amaçlarinizi da bilip unutmamaniz gerekir. Yoksa bu kisileri mutlu edemezsiniz.
2- Bes kisilik övgü
En büyük sorunu onay ve övgü elde edemeyince çikarirlar. Durmadan bas agritan birisini övmek kolay degildir. Ama bu kisiler özünde iyi niyetli insanlardir ve siklikla güzel seyler yaparlar. Güzel seyler yaptiklarinda bes kisilik övgü vermek onlari çok tetikler ve harekete geçirir. Özenli, çaliskan, basarili bir insan ancak böyle olurlar. Onlari sevmek ve övmek en kolay seçenektir.
3- Satir aralarini okumak
Her seye asiri tepki verme egilimleri nedeniyle olaylari abarttigini düsünüp küçümser gibi davranilmamalidir. Inanmis gibi bir yaklasimla olayin gerçek yönünü arastirmak gerekir. Ayni olayi kendi ihtiyaci dogrultusunda farkli algiladiklari için muhakeme hatalari yaparlar. Hemen inanirsaniz büyük hatalar ve kirginliklar yasayabilirsiniz. Bir çok aile içi kavga iyi niyetli pasif - agresiflerin mantik çarpitmalarindan çikar. Is yerinde sorunlari büyüten kisiler bunlardir. Sorunlara çok duyarli ve meraklidirlar. Böyle durumlarda onu dinlemelisiniz. Isyerini gelistirmek ve iyiye götürmek için fikirlerini alip satir aralarini okumak gibi bir yeteneginiz olmalidir.
4- Almadan vermek
Iyi niyetlidirler fakat farkinda olmadan tuzak kurarlar. Size hep verirler, verirler. Bunun karsiliginda sizde hep verirseniz onlarin kölesi olursunuz. Hep verirsiniz bir defa vermezseniz kötü adam olursunuz. Bunun için sinirlari iyi çizin. Fazla kredi fazla esaret demektir. Yapamayacaginiz veya zorlandiginiz durumlarda hayir demeyi bilmelisiniz. Zamanla sizi öyle kabul etmek zorunda kalacaklardir.
5- Açik, net olmak gerekir.
Dogrudan davranmak ve istediginizi kararli tutarli ve devamli vurgulamak gerekir. Kizginliginizi belli edin ve kizginliginiz geçmeden sorunu çözmeye çalismayin. Sorun odakli degil çözüm odakli yaklasim tek yoldur. Saldirgan yaklasimlari onaylamadiginizi belli edin ama savunma içine girmeyin.
6- Onlari degistirmeye çalistirmayin
Pasif - agresifler sevdiklerini; kendilerini engelleyen ve anlamayan kisiler olarak görürler. Onlarin bu yapilarindan kurtulmanin yolu yoktur. Sadece kendi davranisiniza odaklanmalisiniz. Sevgi dolu koruyucu gibi ona davranirsaniz iliski sürer. Kaybedeni olmayan bir iliski böyle olusur.
7- Onunla degil kendinizle savasin
Esnek düsünme konusunda basarili olamadiklari için görev ve sorumluluk anlayisi pasif - agresif kisilere ayrintili bir sekilde anlatmak gerekir. Onlarla inatlasip tartisirsaniz haksiz oldugunuz konusundaki inançlari daha pekisir. Bir isin nasil ve niçin öyle oldugu ayrintili bir sekilde anlatilmasi, söylenmesi kolay ama uygulamasi zor bir istir. Bunu basarirsaniz basarili ve çaliskan bir kisi kazanmis olursunuz. Iyi davranislara uzun övgülerde bulunmak en iyi mücadele biçimidir.
8- Daha az pasif - agresif olmayi ögretmek
Birinci sart deger vermektir. Sizin onay ve övgünüzü bekleyen birisine özen göstermezseniz basinizi agritacak bir seyler her zaman yapacaktir.
Ikinci sart cezadan kaçmaktir. Çünkü ise yaramaz. Ceza durumunda davranislari düzeltme degil açiklama çabasina girerler. Ceza insanda suçluluk duygusu uyandirmak için verilir. Pasif - agresif kisilerde suçluluk duygusuna ihtiyaç yoktur. Kurallara uymayan böyle bir kisiye, yaptigi isin sonucunu yasatmak yeterlidir. Bu ceza degil bedelini vermektir. Isi savsaklamissa telafi planlari önüne sunmak gibi bir isi sakin siz yapmayin veya baskasina yaptirmayin.
Üçüncü sart hatalarini yüzüne vurmamaktir. Nefret, düsmanlik duygularini siklikla yasarlar. Nedenini ve kaynagini bilseniz bile söylemeniz gerekmez. Duyarli oldugunuzu, onlari anlamaya çalistiginizi bilmeleri yeter. Sorun odakli degil çözüm odakli düsünmeyi onlara ögretmelisiniz.
Dördüncü sart dikkatli konusmaktir. Yanlislarini yanlis anlasilmaktan ibaret saydiklari için hep açiklama halindedirler. Sinirli konusmalari sözlü taciz olarak algilarlar. Yapilmasi gereken bir seyi ona ihtiyaciniz oldugunu hissettirerek rica ederseniz çok ise yarar. Onlarla nötr kelimeler seçerek konusun yoksa hemen savunmaya geçerler. "Sen dili" degil "Ben dili" çok ise yarar. "Sen söyle yapiyorsun" yerine " Bence böyle olmali" daha etkileyicidir.
9- Dedikoduya dikkat
Size kizdiklari zaman pasif mücadele yolunu seçerler. Hastalanir, küser, surat asarlar. Sizin hakkinizda baskalari ile konusarak, yanlis anladiklari sözlerinizi anlatarak rahatlamaya çalisirlar. Onlarin bu tutumlarina sessiz kalmak çok yanlistir. Onu yalniz olarak bu tutumlarindan rahatsiz oldugunuzu hissettirmelisiniz. Eger yaninizda çalisan bir elemansa is disiplininden taviz vermeden rahatsizliginizi belli etmelisiniz. Pasif huysuzluklari ona avantaj saglamamalidir. Isi savsaklamasina firsat verirseniz yöneticilikten istifa etmeniz daha dogru olur.
PROFESYONEL YARDIM
Pasif - agresif kisilerin olumsuz duygularinin farkindaligini saglayip kabullenmelerini önermek çok yararlidir. Bu olumsuz duygularini ifade edebilmeleri çözüm yolunu açar.
Ego doyumu olarak saldirganlik dürtülerini, kin, öfke, kiskançlik, düsmanlik gibi duygularini baskalarina yönelten kendilerine yakistirmayan bu kisiler önce degismeyi istemelidirler.
Psikodinamik psikoterapi tekniklerindeki kendilerinden hiçbir degisim talep etmeyen sadece bosalim odakli psikoterapiler bu kisilerin çok hosuna gider. Fakat kalici rahatlik saglamaz. Kisinin kendisi ile yüzlesmesini, olumsuz yönlerini sorgulamasini saglamak psikoterapinin ana hedefi olmalidir.
Bu kisiler mantik duygu ayrimini iyi yapamadiklari için ne düsündügü ile ne hissettiginin ayrimini ögrenmeleri gerekir.
Bir pasif - agresife kendisini sorgulamayi ve degisimi ögretebilirseniz amaciniza ulastiniz demektir. Ne istedigini bilen kisi pasif - agresiflikten çikmis demektir.
Sonuç olarak böyle bir kisi ile beraber olmak zorundaysaniz onu övün, sevin bunu yapamiyorsaniz uzak durun, size kalp krizi geçirtebilirler.
