Bireysel gelisim pazarinin gözdesi NLP’’ye olan ilgi bir süre daha sürecek. Ancak taraftarlar ve muhaliflerin ortak tezi, iki haftada yetisen uzmanlarin yarattigi sakincanin büyüklügü.

NLP son yillarin yükselen trendi. NLP ile yabanci dil ögrenin, NLP ile zayiflayin, NLP ile basariyi yakalayin, NLP’’nin is dünyasina katkilari vs... Liste uzayip gidiyor. Her derde deva oldugu iddia edilen NLP, sihirli bir degnek mi, basari iksiri mi, iddia edildigi kadar etkili mi yoksa ismi bizde sakli bankanin artik süphelendigi gibi sarlatanlik mi? Aslinda NLP’’nin ne olup ne olmadigi konusunda kafa karisikligi sürüyor.

Bazi psikiyatrist ve psikologlar NLP’’yi bir terapi teknigi olarak kabul ederken, bazilari tamamen bilim disi buluyor. Tip kökenli olmayan ’’NLP uzmanlari’’ ise bu isi bir modelleme olarak nitelendiriyor. Kisaca, NLP konusunda farkli yaklasimlar, degerlendirmeler söz konusu.

Her ne kada r Bati’’nin gündeminden düsmüs olsa bile NLP, Türkiye’’de hala canliligini koruyor. Bu canlilik talebin yüksek olmasindan çok, NLP konusu ile ilgili tüm taraflarin uzlasmaz bir çatisma yasiyor olmasi. Öyle ki bu çatisma, ’’NLP gerçekten de ise yariyor mu’’ sorusunun ötesine geçmis, sarlatanlik mi degil mi noktasina ulasmis durumda. Bu tartisma oldukça genis bir alana yayiliyor: NLP uzmanlari, psikiyatristler, psikologlar, terapistler, yönetim danismanlari, IK uzmanlari, bireysel gelisim uzmanlari ve hatta kariyer danismanlari...

Sözkonusu bankanin yasadigi tecrübeden ve ortaliktaki belirsizliklerin yarattigi tartismalardan yola çikarak NLP taraftarlari ve anti NLP lobisine danistik. Oldukça tartismali olan bu konunun tozu dumani arasinda, "NLP gerçekten nedir?" sorusuna yanit aradik. Asagida bu konudaki tartismalari ve görüsleri okuyacaksiniz; bizim vardigimiz sonuç su: Talep devam ettigi sürece NLP’’ye olan ilgi de sürecek.

Bu isi akademik platforma tasima çalismalari belki de ’’iki haftada yetisen NLP uzmanlari’’ni ortadan kaldiracak. Yani en azindan yeni bir trend çikip ortaligi yeniden kasip kavurana dek. Hal böyle olunca, NLP’’ye biraz daha yakindan bakmak, güçlü ve zayif yönleri, riskleri konusunda donanim sahibi olmak gerekiyor.

Kazazede bankamizin haline düsmemek ve sahte uzmanlarin elinde oyuncak olmamak için iste NLP etrafindan dönen tartismanin ayrintilari. Açilimi "Neuro Linguistic Programming" olan NLP, insanlari anlamak ve etkilemek için olusturulan psikolojik yetiler olarak özetleniyor. Ilk olarak 1970’’li yillarin basinda psikolojiye ilgi duyan matematikçi Richard Bandler ve dilbilimci John Grinder’’in "Herhangi bir uzmanlik becerisine sahip bir kisi ile ayni beceriye sahip olmasina ragmen konusunda daha üstün olan birisi arasindaki farkin nedeni nedir?" sorusu ile temeli atilan NLP, uzun yillar ABD’’de konusulup tartisildiktan sonra Avrupa’’ya ardindan da çevre ülkelere siçramis.

Taraflar uzlasamiyor!

ABD’’nin ardindan diger kitalara yayilan ve oldukça popüler olan NLP konusunda iki ayri kamp bulunuyor: NLP taraftarlari ve anti NLP’’ciler. Her iki kampinda çok sayida argümani ve taraftari bulunuyor. Anti NLP’’ciler de kendi arasinda ikiye ayriliyor. Bir bölümü NLP’’nin hiçbir bilimsel yönü bulunmadigini, farkli terapi tekniklerini bir araya getirdigini söylüyor; bir diger taraf ise NLP’’nin aslinda bir terapi oldugunu, terapistler tarafindan uygulanmasi gerektigini belirtiyor.

Bu grup, "NLP, psikoloji dünyasi tarafindan desteklenmedigi için is dünyasina pazarlandigi" düsüncesinde. Psikiyatrist Alp Karaosmanoglu, NLP’’de var olan tekniklerin farkli davranis okullari tarafindan 1950-60’’li yillarda kullanildigini söylüyor. Karaosmanoglu, "NLP varolan tekniklerin birlestirilmesidir. Farkli ögretilerin tekniklerini kullaniyorlar, ancak bu ögretiler sürekli yenileniyor; o nedenle NLP’’nin temelini saglam görmüyorum" diyor.

NLP’’nin ’’modern din’’ haline dönüstügünü de belirten Karaosmanoglu, "NLP’’ciler bu isin özünü bilmedikleri için mutluluk veren bir yol bulduklarini sanarak kendilerine basvuranlari mürit haline getiriyorlar. Psikiyatri dünyasinda etik kurallar çerçevesinde bu isle ilgilenen çok az, bazi isimler var ancak psikiyatri ve psikolog camiasi NLP’’ye sicak bakmiyor" diyor. NLP taraftarlari ise bu sistemin içinde terapi yöntemleri ve psikolojik yaklasimlar barindirmasina karsin, asla tek basina terapi olmadigi düsüncesinde. Sistemi ’’modelleme’’ olarak degerlendiren bu grup, terapi gerektiren kismin mutlaka tip kökenliler tarafindan icra edilmesi fikrinde bulusuyor.

Bati ilgisini yitirdi

Bir baska grup var ki, deyim yerindeyse, dünya umurlarinda degil. NLP ile hayalleri gerçeklestirme, üniversite sinavini kazanma, türban sorununu çözme gibi iddialari var. Uzun yillardir bu is ile ugrasan ve bu ise bilimsel bir kimlik kazandirma çabasinda olan NLP’’cilerin en büyük düsmani iste bu kesim. Gün geçtikçe prestijini yitiren ve deyim yerindeyse ’’ayaga düsen’’ NLP, ayni süreci ABD’’de de yasamis. Türkiye’’nin en eski NLP uzmanlarindan olan Tamer Dövücü ise "ABD’’de de bir haftalik kursa katilanlar NLP uzmani oldu ve NLP prestij kaybetti" diyor.


Yazan : Esin Gedik Kaynak : www.sabah.com.tr